1 στα 8 ελληνόπουλα παρουσιάζει κερατόκωνο

Έχει εισάγει στην Κλινική Οφθαλμολογία πολλαπλές τεχνικές όπως, το Πρωτόκολλο της Αθήνας το οποίο αφορά στην εξομάλυνση της ανωμαλίας του κερατόκωνου με laser και υψηλής ισχύος διασύνδεση κολλαγόνου. Πρόκειται για μια καινοτομία που προσελκύει παγκόσμιο ενδιαφέρον γι’ αυτό και σε πρόσφατη Ημερίδα που διοργάνωσε η κλινική του, συμμετείχαν, πέραν των πολλών Ελλήνων Οφθαλμιάτρων και ειδικευομένων στην Οφθαλμολογία ιατρών, και πολλοί ειδικοί από όλο τον κόσμο. Μιλάμε για τον Καθηγητή Οφθαλμολογίας, Χειρουργό Οφθαλμίατρο Δρ. Αναστάσιο Κανελλόπουλο, Πρόεδρο του Ελληνικού Κολεγίου Οφθαλμολογίας, Πρόεδρο του ΕλληνοΑμερικανικού Ιατρικού Κολεγίου, Member of the Executive committee: the International Society of Refractive Surgery/American Academy of Ophthalmology, Cornea clinical committee member, the American Society of Cataract and Refractive Surgeons και Διευθυντή του Οφθαλμολογικού Ινστιτούτου LaserVision, ο οποίος μιλά στις Ιατρικές Εξελίξεις για τις επαναστατικές εξελίξεις στον τομέα του.

Είχα παρακολουθήσει μια ομιλία σας σχετικά με τον κερατόκωνο. Τα ποσοστά που αναφέρατε ήταν θα έλεγα τρομακτικά. 1 στους 100 Έλληνες παρουσιάζει κερατόκωνο. Τι ακριβώς συμβαίνει κύριε καθηγητά;​

Δυστυχώς η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στον κόσμο στον κερατόκωνο και την ακολουθεί η Κύπρος. Σε μελέτες που έχουμε κάνει στην Αμερικανική βιβλιογραφία δείχνει 1 στα 10.000 περιστατικά, ενώ στη χώρα μας με κάποιες χαρτογραφήσεις του κερατοειδούς που έχουν γίνει προσέξαμε ότι τουλάχιστον 1 στα 80 ελληνόπουλα έχει δείγματα κερατόκωνου. Είναι τεράστια η ενδημικότητα του κερατόκωνου στην Ελλάδα. Πιθανόν για λόγους γεννετικούς, είτε για λόγους περιβαλλοντικούς. Αλλεργικό υπόστρωμα ίσως, πολύ άμμος στην ατμόσφαιρα από τους νοτιάδες; όλα είναι πιθανά.

Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα γίνονται πολλές μεταμοσχεύσεις για κερατόκωνο και ήμασταν η δεύτερη Μονάδα παγκοσμίως που χρησιμοποιήσαμε τη διασύνδεση κολλαγόνου για τον κερατώκονο και μπορώ να πω ότι έκτοτε ήμασταν και η μοναδική ομάδα που έφερε όλες τις καινοτομίες στη διασύνδεση του κολλαγόνου.

Εισάγαμε την έννοια της υψηλότερης ισχύος, του συνδυασμού αυτής με ομαλοποίηση του κερατοειδή, τη διασύνδεση με την επέμβαση laser μυωπίας.

Μιλάμε για το πρωτόκολλο της Αθήνας;

Ακριβώς. Το πρωτόκολλο της Αθήνας είναι η ομαλοποίηση με laser και η υψηλής ισχύος διασύνδεση καλόγεννου. Όλες αυτές είναι τεχνικές οι οποίες χρησιμοποιούνται την τελευταία δεκαετία παγκοσμίως από εκατοντάδες ιδιωτικές και πανεπιστημιακές κλινικές. Έχουμε εκπαιδεύσει εδώ στην Αθήνα δεκάδες συναδέλφους και φυσικά σε συνέδρια χιλιάδες συναδέλφων στην τεχνική αυτή. Ήταν και ένα από τα κύρια σημεία της ημερίδας μας που έγινε πρόσφατα, καθώς υπάρχουν πολλοί συνάδελφοι στο εξωτερικό οι οποίοι βλέπουν εξαιρετικά μικρό αριθμό τέτοιων ασθενών. Για παράδειγμα, όσους τέτοιους ασθενείς βλέπουμε εμείς σε μια εβδομάδα αυτοί τον βλέπουν όλο το χρόνο. Οπότε έχουμε, όπως καταλαβαίνετε, πολύ μεγάλη εμπειρία και για πρώτη φορά δείξαμε στους χειρουργούς τη δυνατότητα, προσέξτε δεν μιλάμε για κλινική εφαρμογή ακόμα, αλλά τη δυνατότητα η διασύνδεση του κολλαγόνου να χρησιμοποιηθεί και για διαθλαστικές αλλαγές του κερατοειδή. Δηλαδή να χρησιμοποιήσουμε με ειδικό τρόπο τη διασύνδεση του κολλαγόνου που είναι γνωστή ως εργαλείο σταθεροποίησης όχι όμως για να σταθεροποιήσουμε αλλά για να δημιουργήσουμε διαφορικά διασύνδεση μέσα στον κερατοειδή και του αλλάξουμε την κυρτότητα χωρίς να αφαιρέσουμε καθόλου ιστό. Αυτή είναι μια πάρα πολύ καινούργια έννοια. Την έχουμε εισάγει σαν θεωρία το τελευταίο 6μηνο και την αποδείξαμε στην πράξη τους τελευταίους 2 μήνες και μάλιστα ήταν η πρώτη φορά που ανακοινώθηκε σε Διεθνές Συνέδριο η συγκριμένη τεχνική.

Ο κερατόκωνος εμφανίζεται σε ηλικίες στις οποίες δεν έχει μεγάλη επίπτωση στην όραση καλπάζει στις τάξεις του λυκείου, ηλικίες 15-18 κυρίως. Αλλά δυστυχώς είναι ηλικίες που ο ασθενής δεν καταλαβαίνει ότι κάτι αλλάζει στην όρασή του. Αυτό που καταλαβαίνουν είναι ότι έχει αυξηθεί λίγο η μυωπία ή λίγο ο αστιγματισμός. Γίνεται κλινικά εμφανής συνήθως στην αρχή της δεκαετίας των 20, αλλά είμαι σίγουρος, και το έχουμε προτείνει πολλές φορές, κάτι που είναι και στόχος του Ελληνικού Κολεγίου στην Ελλάδα όλα τα ελληνόπουλα πρέπει να εξεταστούν για κερατόκωνο στο λύκειο. Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Αν δεν είναι 1 στα 80 παιδιά είναι σίγουρα 1 στα 200. Είναι τρομακτικό το νούμερο και είναι τόσο απλή διαδικασία το σκρίνιγκ. Δεν χρειάζεται πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος, είναι μια απλή φωτογράφηση του κερατοειδή.

Ο καταρράκτης σε ποιες ηλικίες ξεκινά;

Ο καταρράκτης σαν μέσος όρος ηλικίας στην ΗΠΑ είναι τα 65, στη Γερμανία στα 68 στην Ελλάδα δεν έχουμε επίσημες στατιστικές, υπολογίζουμε ωστόσο ότι είναι γύρω στα 72-75 έτη.

Είναι γνωστό ότι η επέμβαση καταρράκτη και στη χώρα μας είναι η πιο πετυχημένη επέμβαση με τη κλασική μέθοδο της φακοληψίας, την οποία πολύς κόσμος αναφέρει ως laser όμως εδώ και ενάμιση χρόνο η ομάδα μας εφαρμόζει το πραγματικό laser χωρίς την ανάγκη νυστεριού και κατά τη γνώμη μου και από την εμπειρία μας αλλά και από τα δεδομένα που μας έρχονται από τις ΗΠΑ όπου υπάρχει πιο δυνατό ρεύμα προς αυτή την κατεύθυνση αλά και την Ευρώπη, δείχνει ότι έχει κάποια σημαντικά πλεονεκτήματα η συγκεκριμένη τεχνική. Κυρίως ως προς τη μείωση της ενέργειας που απαιτείται από τον γιατρό ως προς τον ασθενή για την αφαίρεση του καταρράκτη και παρότι είναι ήδη σε καλά επίπεδα η ενέργεια σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά όταν μιλάμε για ένα τόσο ευαίσθητο σημείο σε κάποιους ανθρώπους ακόμα και η μικρή μείωση των μονάδων ενέργειας που χρησιμοποιούνται ενθοφθάλμια είναι σημαντική.

Εμείς σαν μία από τις αιχμές των νέων δειγμάτων, παρουσιάσαμε πολύ εντυπωσιακά με τρισδιάστατες εικόνες από χειρουργούς σε χειρουργούς και, οι οποίες έχουν μεγαλύτερη ανταπόκριση στους γιατρούς, μια τεχνική η οποία στη χρήση της συμπληρώνει την τεχνική του second laser… και ονομάζεται nanosecond laser, με αποτέλεσμα όλη η επέμβαση του καταρράκτη, σε μια συντριπτική πλειοψηφία ασθενών, διότι δεν μπορεί να έχει εφαρμογή σε όλες τις περιπτώσεις, να γίνεται αποκλειστικά με τη χρήση laser χωρίς να χρησιμοποιείται ενέργεια υπερήχων και χωρίς καθόλου νυστέρι.

Αυτή η καινοτομία μειώνει περαιτέρω τη χρήση ενδοφθάλμιας ενέργειας και πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό. Μάλιστα δημοσιεύθηκε στα έγκυρα ιατρικά περιοδικά πρόσφατα.

Στη μυωπία δεν υπάρχουν καλές στατιστικές. Υπολογίζεται γύρω στις 15.000- 20.000 περιστατικά, Προ κρίσης πρέπει να ήταν γύρω στις 25.000 περιστατικά αλλά σας το αναφέρω με κάθε επιφύλαξη διότι δεν έχουμε συγκεκριμένα στοιχεία.

Ο λόγος είναι επειδή δεν καλύπτονται;
Φυσικά ο ένας λόγος είναι αυτός. Στη Νέα Υόρκη για παράδειγμα μετά την κρίση του 2008 τα περιστατικά μειώθηκαν κατά 50%και τώρα 5 χρόνια μετά την κρίση έφτασαν τα ποσοστά που είχαμε το 2008. Πήρε 5 χρόνια να επανακάμψει και μιλάμε για μια πόλη η οποία δεν αντικατοπτρίζει το μέσο όρο της χώρας. Στη υπόλοιπη Αμερική τα ποσοστά είναι ακόμα πιο χαμηλά.

Αν δηλαδή συγκρίνουμε την Ελλάδα με τις υπόλοιπες χώρες δεν είναι τόσο τραγικές οι διαφορές της με τις άλλες χώρες;
Όχι αν λάβετε υπόψη σας ότι οι διαθλαστικές επεμβάσεις είναι κάτω τα ποσοστά παγκοσμίως. Ακόμα και στη Γερμανία και στην Ολλανδία. Είναι επέμβαση που γίνεται επικουρικά, συνεπώς η οικονομική στενωπός την βγάζει από τις πρώτες επιλογές του ασθενούς.

Μου αναφέρατε ότι ο καταρράκτης στους Έλληνες παρατηρείται γύρω στα 72-75 έτη. Δεν είναι πολύ μακρινές ηλικίες σε σχέση με τα άλλα κράτη;
Αρκετά και αυτό ίσως σημαίνει ότι κάνουμε αργότερα καταρράκτη για το οποίο αμφιβάλλω, ή ότι ως ιατρικό σύστημα βρίσκουμε την πάθηση καθυστερημένα. Αν μπορώ να καταθέσω την προσωπική μου άποψη, πιστεύω ότι η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. Οι αμερικάνοι ίσως υπερβάλλουν κάπως, είναι γενικά πιο επιθετικοί ως προς οποιαδήποτε επέμβαση αλλά και εμείς είμαστε πολύ πίσω από την άλλη. Πολλοί οδηγοί μετά τα 68 έτη θα έπρεπε να εξετάζονται ξανά για να υπάρχει ασφάλεια στη οδήγησή τους.

Η νέα μέθοδος που χρησιμοποιείται για τον καταρράκτη χρησιμοποιείται και για τη μυωπία;
Είναι ένα παρόμοιο μηχάνημα με την ίδια τύπου τεχνολογία.

Με το γλαύκωμα το οποίο βάσει στατιστικών είναι μια ασθένεια που επίσης είναι σε έξαρση, τι γίνεται;
Δεν το συζητήσαμε καθόλου στην ημερίδα μας αλλά συγκαταλέγεται στις ύπουλες ασθένειες αφού η έλλειψη συμπτωμάτων δεν βοηθά την έγκαιρη διάγνωση του.

Συνδέεται με την υψηλή πίεση στο μάτι και αυτό δυστυχώς στην ουσία δεν έχει κανένα σύμπτωμα. Δεν πονάει, δεν αλλοιώνει την όραση, δεν έχει καμία σχέση με τον πονόματο που νιώθουμε κάποιες φορές και η διάγνωση του βασίζεται αποκλειστικά στο χειρουργό οφθαλμίατρο.

Ο τρόπος επέμβασης για τον καταρράκτη και τη μυωπία θα μπορούσε να εξελιχθεί και για την Ωχρά Κηλίδα;
Η Ωχρά Κηλίδα είναι ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο. Θα μπορούσε θεωρητικά, όμως μια μεγάλη καινοτομία που μας έρχεται από την Αγγλία και την Ελβετία όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ραδιοθεραπεία, στις περιπτώσεις υγρού τύπου Ωχράς Κηλίδας που δείχνει ότι αντιστέκονται στη θεραπεία αντιγγειακών παραγόντων…. που γίνονται μέσα στο μάτι.

Έχουμε πολύ καλά δεδομένα τα οποία παρουσιάστηκαν στο Μιλάνο πρόσφατα, τα οποία δείχνουν ότι αυτή η θεραπεία πραγματικά θα δώσει λύσει σε μία ομάδα ασθενών οι οποίοι αδικούνται από τις ήδη υπάρχουσες θεραπείες. Μπαίνουν δηλαδή στα Anti GEF και δείχνουν αντίσταση. Δεν έχουν τη συνήθη πολύ καλή αποτελεσματικότητα. Προσωπικά σε 6-7 περιστατικά που έχω δει είναι εξαιρετικά ενθουσιώδεις με το πώς μπορεί αυτή η θεραπεία να συμπληρώσει την ήδη υπάρχουσα.

Πως γίνεται;
Είναι σαν να κάνει κάποιος μια εξειδικευμένη ακτινογραφία η οποία με ένα πολύπλοκο σύστημα πλοήγησης εφαρμόζεται στην Ωχρά Κηλίδα με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια 2 χιλιοστά του χιλιοστού. Είναι μια θεραπεία που γίνεται περιπατητικά, μπορεί κάποιος να την κάνει και να φύγει αμέσως για το σπίτι του. Για τους συγκεκριμένους ασθενείς αυτό μπορεί να είναι το συνταρακτικό νέο της χρονιάς καθώς και της επόμενης θα έλεγα.

Ο μύθος ότι όσοι έχουν μυωπία δεν θα κάνουν πρεσβυωπία ισχύει τελικά;
Είναι γνωστό ότι τα άτομα με μυωπία 3-4 βαθμούς όταν βγάζουν τα γυαλιά τους βλέπουν πολύ καλά κοντά. Αυτό είναι κάτι σαν μπόνους, γιατί συνεχίζεται και μετά τα 40-45 όπου οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται γυαλιά για να βλέπουν καθαρά κοντά. Οπότε ένας 55χρονος μύωπας με 2 βαθμούς αν φορέσει φακούς επαφής θα χρειαστεί για κοντά γυαλιά πρεσβυωπίας. Αν όμως φοράει απλά μυωπικά γυαλιά, όταν θα τα βγάλει, θα βλέπει άνετα σε κοντινές αποστάσεις.

Πηγή: LaserVision.gr